Άρπα

Η άρπα είναι ένα από τα πιο παλιά και μεγαλόπρεπα όργανα, τόσο σαν ήχος όσο και σαν εμφάνιση. Τις παλιότερες αναπαραστάσεις της τις βρίσκουμε σε αιγυπτιακά μνημεία, που χρονολογούνται από το 6000π.Χ. περίπου, όμως τη συναντάμε και σ' άλλες χώρες της Αφρικής και της Ασίας, μέχρι τη μακρινή Κίνα.

Το αρχικό της μέγεθος ήταν μικρό και οι δυνατότητές της περιορισμένες. Ιρλανδοί, Ουαλλοί και Ιταλοί κατασκευαστές καταπιάνονται με τη βελτίωσή της, όμως το μεγάλο βήμα έγινε από Τυρολέζους οργανοποιούς οι οποίοι στα τέλη του 17ου αιώνα πρώτοι κατόρθωσαν να αυξομειώσουν το μήκος των χορδών της. Την τελική μορφή της πάντως, την δίνει ο Γάλλος κατασκευαστής Εράρ, που απλοποιεί τους μηχανισμούς της και επιτυγχάνει μεγάλη ακρίβεια στο παίξιμο.

Αυτό γίνεται στις αρχές του 19ου αιώνα κι από τότε η άρπα συμπεριλαμβάνεται στα όργανα της συμφωνικής ορχήστρας. Το σχήμα της είναι τριγωνικό, είναι στολισμένη με περίτεχνα σκαλίσματα και οι χορδές της είναι 46, κατασκευασμένες είτε από μέταλλο είτε από έντερα ζώων. Όλες καταλήγουν στο ηχείο, στη βάση του οργάνου, όπου υπάρχουν επίσης επτά πεντάλ, με δύο εγκοπές το καθένα, τα οποία αλλάζουν την τονικότητα ορισμένων χορδών βοηθώντας τον μουσικό να παίξει σ' όλες τις τονικότητες.

Ο ήχος της άρπας είναι αιθέριος και απαλός, χάρη στο glissando, το πιο χαρακτηριστικό της άκουσμα, όταν ο μουσικός κυλήσει γρήγορα τα δάχτυλά του από τη μια άκρη του οργάνου ως την άλλη, πάνω απ' όλες τις χορδές.

Εκτός από την κλασική άρπα υπάρχουν επίσης και πολλές λαϊκές μορφές της, όπως η ιρλανδέζικη και λατινοαμερικάνικη, ενώ πρόσφατα έγινε και «ηλεκτρική».

Έκταση οργάνου

Ηχητικά Αποσπάσματα

• W.A. Mozart: Κοντσέρτο για φλάουτο και άρπα, KV 299, απόσπ. β' μέρος
• F.A. Boildieu: Κοντσέρτο για άρπα και ορχήστρα, απόσπ. γ' μέρους

Άλλα προτεινόμενα έργα

• J.Ph. Riotte: Νυχτερινό για άρπα και βιολί, απόσπ. αντάτζιο
• J. Massenet: Διαλογισμός από την όπερα Thais, απόσπασμα
• K.D. von Dittersdorf: Κοντσέρτο για άρπα και ορχήστρα, απόσπ. γ' μέρους