Φαγκότο
Το φαγκότο είναι ένα βαθύφωνο ξύλινο όργανο με διπλό γλωσσίδι και πολύ μεγάλο σωλήνα - περί τα 2,60 μέτρα. Λόγω του μεγάλου μήκους του το φαγκότο είναι «διπλωμένο» έτσι ώστε o κατερχόμενος (πλευρά) και ο ανερχόμενος σωλήνας (μπάσο) να βρίσκονται δίπλα και να ενώνονται με το κάτω μέρος (βάση) που είναι ένας σωλήνας σε σχήμα U.
Η διάτρηση του σωλήνα στο φαγκότο είναι στενή και ελαφρά κωνική. Στον πλευρικό σωλήνα τοποθετείται μία σπείρα και στο άκρο σφηνώνεται το διπλό γλωσσίδι. Το όργανο κρατιέται λοξά, πλάι στο σώμα, ώστε η άκρη της σπείρας με το γλωσσίδι να εισέρχεται περίπου οριζόντια στο στόμα.
Το φαγκότο έχει οπές που ελέγχονται με τα δάκτυλα, καθώς επίσης οπές εφοδιασμένες με τάπες και έναν πολύπλοκο μηχανισμό μοχλών. Κατασκευάζονται δε συνήθως δύο τύποι του οργάνου:
- Ο γερμανικός (Heckel) που είναι και ο πιο διαδεδομένος, με 5 ανοικτές οπές και 24 τάπες. Πλεονέκτημά του είναι ο «στρογγυλός» ήχος του.
- Ο γαλλικός (Buffet) με 6 ανοικτές οπές και 22 τάπες.
Το φαγκότο παρουσιάστηκε τον 16ο αιώνα και αρχικά ήταν ένα μοναδικό ξύλο με διπλή διάτρηση. Είχε λίγες τάπες και κατασκευαζόταν κατά περίπτωση σε διάφορες στάθμες ήχου. Τον 17ο αιώνα παρουσιάστηκε η μορφή με διπλό σωλήνα που οδήγησε στη σημερινή «σπαστή» μορφή με 4 κομμάτια και τη σπείρα. Οι τάπες στο φαγκότο έγιναν περισσότερες περί το τέλος του 18ου αιώνα.
Έκταση οργάνου
Ο ήχος του φαγκότο εκτείνεται πάνω από 3 οκτάβες, είναι πλούσιος σε υψηλές αρμονικές και μοιάζει κάπως με τον ήχο του βιολοντσέλου. Στις χαμηλές νότες είναι σκοτεινός και διαπεραστικός, στις μεσαίες χαριτωμένος και μελωδικός και στις υψηλές ένρινος.
Φωτογραφίες
Ηχητικά Αποσπάσματα
- W.A. Mozart: Κοντσέρτο για φαγκότο, KV 191, απόσπ. α' μερους
- J.Ch. Bach: Κοντσέρτο για φαγκότο και ορχήστρα
Άλλα προτεινόμενα έργα
- Tchaikovsky: Συμφωνία αριθ. 5 τρίτο μέρος
- W. A. Mozart: κοντσέρτο για φαγκότο σε σι ύφεση ματζόρε
- N. Rimsky- Korsakov:Scheherazade (second movement)
- A. Vivaldi: Κοντσέρτο για φαγκότο και ορχήστρα, No 26
- W.A. Mozart: Κουαρτέτο για φαγκότο και έγχορδα, KV 370, απόσπ. β' μέρους
